Taras, zadaszenie, wiata albo altana w Rudniku nad Sanem — z czego je zbudować? Drewno, deska, dach i osłony po kolei. Bezpłatna wycena: 535 482 646
W Rudniku nad Sanem nikomu nie trzeba tłumaczyć, że dobra robota zaczyna się od materiału. Z inicjatywy hrabiego Ferdynanda Hompescha kilku mieszkańców Rudnika i Kopek uczyło się koszykarstwa w Wiedniu, a w 1878 roku w mieście założono szkołę koszykarską. Dziś Rudnik nazywa się Polską Stolicą Wikliny, a rudniccy wikliniarze wyplatali elewację polskiego pawilonu na wystawie Expo 2005 w Japonii.
Kto plótł kosz, ten wie, że wiklina nie jest „po prostu wikliną”. Dziko rośnie na brzegach Sanu, hodowlaną uprawia się na polach. Przed pracą trzeba ją namoczyć, żeby była giętka, a gotowy wyrób wysuszyć i czasem polakierować. Z drewnem jest tak samo: ta sama deska raz posłuży długo, a raz szybko zszarzeje i popęka — zależnie od tego, jak ją wysuszono, gdzie leży i czym ją zabezpieczono.
Dlatego ten wpis jest przewodnikiem po materiałach. Idziemy warstwa po warstwie: konstrukcja, deska, dach, osłony boczne, a na końcu impregnacja i pielęgnacja. Przy każdej warstwie piszemy, co sprawdza się w Rudniku i okolicy.
Z czym materiał musi sobie poradzić w Rudniku
Rudnik leży na lewym brzegu Sanu, u ujścia Rudni. Klimatolodzy zaliczają okolicę do regionu sandomierskiego, który wyróżnia się dużą liczbą dni bardzo ciepłych i słonecznych przy niewielkiej ilości opadów. Dla konstrukcji z drewna wynikają z tego dwie rzeczy:
- Słońce jest głównym przeciwnikiem. Promienie UV niszczą powierzchnię drewna: niezabezpieczona deska szarzeje, a powłoka bez filtra UV szybciej matowieje i łuszczy się. Od strony południowej widać to najwcześniej.
- Wilgoć przychodzi od dołu. Na działkach bliżej Sanu i Rudni odsunięcie drewna od gruntu znaczy więcej niż najlepszy impregnat.
O gruncie i mapach zagrożenia powodziowego w dolinie Sanu pisaliśmy przy sąsiednim Nisku. Tutaj zajmujemy się tym, co stoi nad ziemią.
Konstrukcja: drewno, które trzyma dach
Słupy, belki i krokwie zadaszenia, wiaty czy altany robimy z drewna konstrukcyjnego, najczęściej sosnowego albo świerkowego. O trzy rzeczy warto zapytać każdego wykonawcę:
- Czy drewno jest suszone komorowo? Suche drewno mniej pracuje, mniej się skręca i rzadziej pęka. Mokra belka prosto z tartaku schnie dopiero po montażu — w słońcu szybko i nierówno, więc pojawiają się rysy.
- Jaka jest klasa wytrzymałości? Oznaczenie C24 mówi, że drewno przeszło sortowanie wytrzymałościowe. Pod taką klasę liczy się przekroje belek i rozstaw słupów.
- Czy elementy są strugane i mają fazowane krawędzie? Na gładkiej powierzchni i zaokrąglonych krawędziach powłoka trzyma się lepiej niż na surowej desce z ostrym kantem.
Przy dużych rozpiętościach, na przykład w wiacie na dwa auta bez słupa pośrodku, w grę wchodzi drewno klejone warstwowo. Jest stabilniejsze i prostsze, ale droższe. Bez względu na gatunek drewno konstrukcyjne nie powinno stać w ziemi: słupy osadzamy na stalowych kotwach i betonowych stopach, nad poziomem gruntu.
Deska na taras: sosna, modrzew, egzotyk czy kompozyt
Przy tarasie drewnianym lub kompozytowym wybór jest największy. W skrócie:
| Deska | Koszt na start | Pielęgnacja | W pełnym słońcu |
|---|---|---|---|
| Sosna impregnowana ciśnieniowo | najniższy | olej co sezon, kontrola pęknięć | szarzeje najszybciej, może się rysować |
| Modrzew | średni | olej co sezon | żywiczny i trwalszy od sosny; bez oleju srebrzeje |
| Drewno egzotyczne | wysoki | olej, jeśli chcesz zachować kolor | twarde, mało pracuje |
| Kompozyt | wysoki | mycie wodą, bez olejowania | nie szarzeje, ale ciemny kolor mocno się nagrzewa |
Dwie uwagi praktyczne. Jeśli taras jest od południa, a Ty chodzisz po nim boso, wybierz drewno albo jaśniejszy kompozyt — ciemna deska w lipcowe popołudnie potrafi parzyć w stopy. Druga sprawa: kompozyt pracuje z temperaturą, więc układa się go na legarach zalecanych przez producenta i z odstępami na rozszerzanie. Nie da się nim po prostu podmienić desek na starych legarach drewnianego tarasu.
Dach: poliwęglan, blacha, gont, szkło czy dachówka
Pokrycie decyduje o tym, ile światła zostanie w domu, jak głośno będzie w deszcz i jak mocna musi być konstrukcja. Najczęstsze opcje:
| Pokrycie | Światło pod spodem | Waga | Gdzie pasuje |
|---|---|---|---|
| Poliwęglan komorowy | dużo, rozproszone | lekki | zadaszenie tarasu przed oknami salonu |
| Poliwęglan lity | prawie jak przez szkło | lekki | zadaszenie, spod którego chcesz widzieć niebo |
| Szkło bezpieczne | pełne | ciężkie | zadaszenie na mocnej, sztywnej konstrukcji |
| Blacha, blachodachówka | cień | lekka | wiata, zadaszenie w kolorze dachu domu |
| Gont bitumiczny | cień | średnia (z deskowaniem) | altana, mniejsze dachy |
| Dachówka | cień | ciężka | wiata przy domu krytym dachówką |
Przy poliwęglanie w tak słonecznej okolicy zwracaj uwagę na filtr UV — płytę montuje się stroną z filtrem do góry. Bezbarwna wpuszcza najwięcej światła, ale latem bywa pod nią gorąco; płyta mleczna albo brązowa daje więcej cienia. Krawędzie płyt komorowych zamyka się taśmami, żeby w komorach nie zbierał się kurz i wilgoć. Blacha jest lekka i trwała, ale w ulewę bębni: pod wiatą to nie przeszkadza, nad tarasem przy sypialni już może. Gont bitumiczny jest cichy i ładnie wygląda na altanie, ale potrzebuje pełnego deskowania i odpowiedniego spadku dachu.
Przy wiacie samochodowej najczęściej dobieramy pokrycie do dachu domu. Ta sama blachodachówka albo dachówka w tym samym kolorze sprawia, że wiata wygląda jak część domu, a nie dostawka. Przy zadaszeniu tarasu zaczynamy od innego pytania: które okna zadaszenie zacieni i czy chcesz tam cienia, czy światła.
Osłony boczne: lamele, deski, szkło — i wiklina
Dach chroni przed deszczem z góry, ale wieczorny chłód i wiatr przychodzą z boku. Osłona boczna wydłuża sezon na tarasie i daje prywatność od sąsiada. Do wyboru masz:
- Lamele albo deski z odstępami — przepuszczają powietrze i trochę światła, a zasłaniają widok. Najbardziej uniwersalne.
- Pełną ścianę z desek — od strony, z której najczęściej wieje, albo przy granicy działki.
- Kratkę — lekką, dobrą pod pnącza.
- Szkło przesuwne — zamyka taras, nie zabierając światła. To najdroższa opcja i wymaga sztywnej konstrukcji.
- Zasłony z tkaniny ogrodowej — najtańszy sposób, żeby osłonić taras na wieczór, a w dzień go otworzyć.
I tu wraca Rudnik. W gminie działa ponad 35 hurtowni wikliny, więc plecione maty i panele są dosłownie pod ręką. Wiklina sprawdzi się jako osłona tarasu pod jednym warunkiem: musi stać pod okapem, nad ziemią i z dostępem powietrza. Wtedy po każdym deszczu szybko wysycha. Wystawiona na ulewy i oparta o mokry grunt ciemnieje i zaczyna gnić. Jeśli myślisz o wiklinie, powiedz o tym przy pomiarze — między słupami zaplanujemy ramę, w którą panel wejdzie bez prowizorki.
Ten sam pomysł da się też wykonać w drewnie: deski przeplatane między pionowymi listwami, jak pręty w koszu. Taka ściana jest pełna, ale lekka w wyglądzie.
Altana: te same zasady w mniejszej skali
Przy altanie ogrodowej obowiązują te same reguły, tylko w mniejszej skali: konstrukcja z drewna suszonego komorowo, dach z gontu bitumicznego albo blachodachówki, podłoga z desek na legarach albo z kostki. Altana stoi zwykle dalej od domu i nic jej nie osłania, więc powłoka na jej dachu i słupach starzeje się szybciej niż na zadaszeniu przy ścianie domu. To za to dobre miejsce na wiklinowe meble: są w ogrodzie, a jednocześnie pod dachem.
Dom szkieletowy: z czego są ściany
W domu szkieletowym materiał liczy się jeszcze bardziej, bo większość z niego zniknie w ścianach. Szkielet powstaje z drewna konstrukcyjnego suszonego komorowo — mokre drewno zamknięte w ścianie to proszenie się o kłopoty. Między słupkami jest izolacja, od środka paroizolacja, a od zewnątrz poszycie z płyt i membrana wiatroizolacyjna. Na elewacji masz wybór: deska, tynk na płycie, płyty elewacyjne albo blacha, jak na domku poniżej.
Formalności przy domu to osobny etap i zwykle najdłuższy: projekt oraz pozwolenie albo zgłoszenie, zależnie od rodzaju budynku. Z gminy Rudnik nad Sanem, jak z całego powiatu niżańskiego, sprawy budowlane trafiają do Starostwa Powiatowego w Nisku. Przy wiacie czy altanie często wystarcza zgłoszenie, a czasem nie trzeba nawet tego. Decydują wielkość, liczba takich obiektów na działce i plan miejscowy, więc swój przypadek zawsze sprawdź w starostwie.
Impregnacja i pielęgnacja: co, czym i jak często
Najlepsza ochrona drewna nie stoi w puszce. Okap, który odsuwa deszcz od słupów, kotwy, które trzymają drewno nad ziemią, spadek, po którym spływa woda, i przewiew pod deskami robią więcej niż najdroższy preparat. Dopiero potem przychodzi chemia:
- Impregnat chroni drewno przed grzybami i owadami. Elementy konstrukcji zabezpieczamy przed montażem, także od strony, której potem nie widać.
- Lakierobejca albo inna powłoka z filtrem UV na słupach i belkach daje kolor i chroni przed słońcem. Odnawia się ją, gdy zaczyna matowieć — od południa zwykle wcześniej niż od północy.
- Olej na deski tarasowe. Lakier na tarasie się nie sprawdza: pod butami i w słońcu pęka i łuszczy się. Olej wnika w drewno i odnawia się go bez zdzierania starej powłoki, zwykle raz w roku, wiosną, na czystą i suchą deskę.
- Kompozyt i poliwęglan wystarczy myć wodą z łagodnym detergentem. Do poliwęglanu nie używaj rozpuszczalników ani szorstkich gąbek, bo matowieje.
- Rynny czyść jesienią, zwłaszcza gdy nad dachem rosną drzewa.
Wycena w Rudniku nad Sanem
Materiał najłatwiej wybrać, gdy ma się przed oczami konkretne miejsce. Zadzwoń: 535 482 646 albo napisz przez formularz kontaktowy. Przyjedziemy na pomiar, obejrzymy działkę i przygotujemy bezpłatną wycenę. Jeśli wahasz się między dwoma materiałami — na przykład sosną a kompozytem albo poliwęglanem a blachą — powiedz o tym, a wycenimy oba warianty. Gotowe konstrukcje z różnych materiałów obejrzysz w naszych realizacjach.
Z Huciska koło Głogowa Małopolskiego do Rudnika nad Sanem jedziemy przez Sokołów Małopolski i drogą S19 — to około 40 km, mniej niż godzina jazdy. Dojeżdżamy do całej gminy: Przędzela, Przędzela-Kolonii, Chałupek i Kopek, a także do Ulanowa, Krzeszowa, Jeżowego, Nowej Sarzyny i Niska. Pracujemy w promieniu około 80 km od siedziby.
Jeśli zastanawiasz się, kiedy najlepiej zacząć, zajrzyj do kalendarza od jesiennego pomiaru do maja. Pisaliśmy go dla Sokołowa Małopolskiego, ale w Rudniku terminy są takie same.
